Sunday, June 27, 2010

လူနဲ႔တူလုိ႔ေပးတဲ့လက္မွတ္




ေနာက္ဆုံးေခတ္ရဲ႕ နည္းပညာေတြနဲ႕ ထုံမႊမ္းေနတဲ့ ဒီကၽြန္းႏုိင္ငံေလးက ေက်ာင္းေတြမွာ လူနဲ႕တူရင္ အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ Certificate ေပးရတာကလဲ ေနာက္ဆုံးေခတ္ရဲ႕ ဗ်ဴဟာတစ္ခုထင္ပါရဲ႕။ ဒီအသိအမွတ္ျပဳလက္မွတ္ရဲ႕ နာမည္က
"Caught You Doing Right" ပါတဲ့။

မူလတန္းအ႐ြယ္မွာ iPhone နဲ႔စာသင္ၾကရတဲ့ ကေလးေတြရဲ႕ ကံၾကမၼာက လုိက္မမွီႏိုင္ပါဘူး။ Learning Trail လုိ႔ေခၚတဲ့ သင္ၾကားရင္း၊ အလည္သြားရင္း ဆုိတဲ့ Program ေတြမွာ သူတုိ႔ေလးေတြ iPhone ေလးေတြကုိယ္စီနဲ႔။ ေက်ာင္းမွာလဲ White Board ေခတ္မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ Smart Board နဲ႔။ အတန္းတုိင္းမွာ Net book ေတြ၊ Tablet ေတြကိုယ္စီနဲ႔။ အသံသြင္းစရာေတြ၊ Video ေတြအတြက္ Studio နဲ႔။ အရာရာတုိင္းက ေနာက္ဆုံးေပၚ၊ ေနာက္ဆုံးနည္းပညာနဲ႔ ေနာက္ဆုံးေခတ္ရဲ႕ ပညာေရး။

ဒီလုိေခတ္မွီေက်ာင္းမွာ ေခတ္မီဆရာတစ္ေယာက္ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ အလုပ္႐ွဳပ္ေနတာကို ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္က ဒီလုိေမးတယ္။ "Teacher, are you watching p*** site?" ဆရာျဖစ္သူက ဆုံးမခ်င္လုိ႔ လာဦးေခၚေတာ့ "Teacher is watching p*** site" လုိ႔ အက်ယ္ႀကီးေအာ္ၿပီး ထြက္ေျပးတယ္။ ေနာက္ကလုိက္တဲ့ ဆရာက ေလွကားေပၚက လိမ့္က်လုိ႔ Ambulance ေခၚၿပီး ေဆး႐ုံတင္၊ ကေလးနဲ႕ မိဘကို ေခၚၿပီး Warning ေပးေတာ့ ကေလးက "Not Fair" လုိ႔ အတန္းပုိင္ ဆရာမကို ေျပာတယ္။ သူ႕ကို ဘယ္သူက လုိက္ခိုင္းလုိ႔လဲ၊ သူ႕ဟာသူ ေခ်ာ္က်တာ ငါနဲ႔ မဆိုင္ဘူးတဲ့။ လုံး၀တြန္႔ဆုတ္ေတြေ၀ျခင္း၊ ေနာင္တရျခင္း ကင္းတဲ့ ပကတိမ်က္ႏွာနဲ႕။ ဪ... ေခတ္ရဲ႕သားေကာင္ေတြမုိ႔လဲ ေခတ္အတိုင္း စဥ္းစားၾကေလသလား။

သူငယ္တန္းက ကေလးမေလးတစ္ေယာက္လဲ ဆရာမစာသင္ေနတုန္း စကားမ်ားေနလုိ႔ ဟန္႔လုိက္တာ ဆရာမကုိ လက္ခလယ္ႏွစ္ဘက္စလုံး ေထာင္ျပသတဲ့။ ဆရာမက ဒီအျပဳအမူ႐ုိင္းတယ္၊ မလုပ္ရဘူးေျပာေတာ့ ေနာက္တစ္ခါထပ္လုပ္ျပတယ္။ ဆရာမျဖစ္သူက မိခင္ကို ဖုန္းဆက္ၿပီး "႐ွင့္သမီး ဆရာမကို လက္ခလယ္ ေထာင္ျပတယ္" လုိ႔ေျပာေတာ့ "So, what?" တဲ့။ ဆရာမက "ကၽြန္မကို လာေတြ႕ပါ" လုိ႔ ေျပာေတာ့ မအားဘူး၊ ေနာက္မွလာမယ္တဲ့။ ဆရာမလည္း "No wonder" လုိ႔ပဲ ေျပာႏိုင္ေတာ့တယ္။

ဒီလုိ ဥပမာေတြရဲ႕ အက်ဳိးဆက္ကေတာ့ ေက်ာင္းမွာ Department အသစ္တစ္ခု ဖြဲ႕စည္းတာပါပဲ။ Character & Citizenship Education တဲ့။ ဒီဌာနရဲ႕ အဓိက ရည္႐ြယ္ခ်က္က ကၽြန္းပိစိသူ၊ ကၽြန္းပိစိသား ကေလးသူငယ္မ်ား
လူသားဆန္ေရးပါပဲ။ အဓိက ကေတာ့ ကၽြန္းသား မဆန္ေရး ဆုိပါေတာ့။ ဒီလုိနဲ႔ ဒီ Certificate ေလးတစ္ခုေပၚထြက္လာပါတယ္။ လိမၼာနားလည္မွႈ၊ စာနာတတ္မွု၊ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႕မွု၊ ကိုယ္က်ဳိးစြန္႔ႏိုင္မွု စတာေတြကို လုပ္ႏိုင္တဲ့ ကေလးေတြကို ေပးတာပါပဲ။ စာအုပ္ေတြ တေပြ႕တပုိက္နဲ႔ ဆရာမလာရင္ အသိစိတ္နဲ႔ လာကူသယ္ေပးတဲ့ကေလး၊ အတန္းတိုင္းမွာ သူတပါး အခက္အခဲကို ကူညီတဲ့ကေလး၊ ကုိယ္က်ဳိးထက္ အမ်ားအတြက္ နားလည္တဲ့ ကေလး။ ဒီလုိ ကေလးမ်ိဳးေတြကို သတိထားမိတဲ့ ဘယ္ဆရာမ၊ ၀န္ထမ္းမဆုိ Department head ဆီကို Email ပုိ႔ၿပီး ေက်ာင္းအုပ္ႀကီးကုိယ္တုိင္က Approve လုပ္၊ Assembly လုိ႔ေခၚတဲ့ ေက်ာင္းသူ၊ေက်ာင္းသား ဆုံတဲ့အခ်ိန္မွာ အားလုံးရဲ႕ေ႐ွ႕မွာ ေသေသခ်ာခ်ာ ခ်ီးက်ဴးစကားေျပာၿပီးမွ ဆုေပးတာပါ။ Certificate နမူနာေလးေတြက ဒါမ်ိဴးေလးေတြပါ။

For her selfless act of extending a helping hand to a friend in need. Kelly readily gave tissue to a friend who vomited in class. She also went the extra mile to clean up her friend’s table and books. She was a comfort to her friend and her ‘Share and Care’ spirit is commendable.

For having gone the extra mile in showing care and concern for others. At a break during a soccer match, Ismail was seen pouring water for all his team mates first though he was perspiring profusely and was thirsty and tired. His selfless act is commendable.

For showing empathy and kindness to a P1 child who was crying. She even offered money to the child to make a call to her mother.

ၤၤၤFor showing care and concern by voluntarily approaching and assisting a teacher who was carrying heavy books and bags. Wan Syukrina offered help to the teacher who was touched by her concern and thoughtfulness.

ကုိယ္တု႔ိေခတ္၊ ကိုယ္တုိ႔ႏုိင္ငံရဲ႕ ေက်ာင္းမွာသာ ဒါမ်ဳိးဆုေပးရရင္ စာေတာင္ သင္ခ်ိန္႐ွိပါ့မလားမသိ။ ကေလးအားလုံးနီးပါး ဆုရမယ္ထင္ရဲ႕။ ဆရာမ ခင္ခင္ထူးရဲ႕ ၀တၳဳထဲကလုိ ဆရာမကို ဖိနပ္မပါ ဘူတာ႐ုံထိ မိုး႐ြာ႐ြာ၊ ေနပူပူ လာႀကဳိ႐ွာတဲ့ ကေလးငယ္ေတြဆုိ ဘယ္လုိ ဆုမ်ဳိးမ်ား ေပးရပါ့မလဲ။

ဒီေခတ္မွီေက်ာင္းမွာေတာ့ ေက်ာင္းသား ၁၀၀၀ ေက်ာ္မွာ ႏွစ္ပတ္တစ္ခါ ၃ ေယာက္ေလာက္ ဆုရၾကတယ္။ အပတ္စဥ္အဂၤါေန႔တုိင္း ဆုေပးပြဲ႐ွိၿပီး ဆုရတဲ့ ကေလးနဲ႔ ဆုရတဲ့ အေၾကာင္းအရာကို Canteen / Library နဲ႔ General Office ေတြက TV ႀကီးေတြမွာ တစ္ေနကုန္ ျပၿပီး တစ္ေက်ာင္းလုံးကို ဂုဏ္ယူေစေသးတာ။ ေခတ္မီပါတယ္ ဆုိေနမွေလ။

ဒီလုိနဲ႔ ႏွစ္လေလာက္ေရာက္ေတာ့ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ သိတတ္လိမၼာယုံနဲ႔ မၿပီး၊ သူတပါးရဲ႕ ေမတၱာ၊ ေစတနာကို တန္ျပန္နားလည္ျခင္းကို ေလ့က်င့္ႏိုင္ဘုိ႔ "Caught You Being Kind" ဆုိတဲ့ Certificate ကို ေခတ္မွီမွီ တီထြင္လုိက္ျပန္တယ္။ ဒါကေတာ့ ဆရာမေတြကို ကေလးေတြက ျပန္ၿပီး အသိအမွတ္ျပဳ ေပးရတဲ့ လက္မွတ္။ ကုိယ္ခ်စ္တဲ့ ဆရာမကုိ ဘာလုိ႔ ခ်စ္သလဲ ဆိုတာ အသိအမွတ္ျပဳ Comment ေလးေရးၿပီး Canteen ကပုံးႀကီးထဲ သြားထည့္လုိက္႐ုံပဲ။ လြယ္လုိက္သည့္ျဖစ္ျခင္း။ ဒါန့ဲပဲ ကေလးေတြကို တစ္လတိတိ ဒီအေၾကာင္း Assembly မွာ ေက်ာင္းအုပ္ႀကီးက ေျပာျပ၊ ႐ွင္းျပ။ တစ္လျပည့္ေတာ့ ဒီပုံးႀကီးကို ဖြင့္ၾကည့္ေတာ့ ဆရာမ ၁၀၀ ေက်ာ္ ႐ွိတဲ့ ေက်ာင္းမွာ စာ႐ြက္ ၃ ႐ြက္ပဲရတယ္ ဆုိရင္ ေခတ္မီ တယ္ပဲ ေျပာရဦးမလား။ ကေလးေတြရဲ႕ ရင္ထဲမွာ သူတပါးရဲ႕ ေမတၱာ၊ ေစတနာ ကုိ အသိအမွတ္ျပဳရဲတဲ့၊ ျပဳရေကာင္းမွန္းသိတဲ့ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာတစ္မ်ဳိးလဲ ေခတ္မီစြာ ေပ်ာက္ဆုံးေနျပန္တယ္။ ေခတ္က သင္ၾကားေပးတဲ့ အ႐ုိင္းစိတ္ တမ်ဳိးလို႔ ဆုိၾကစု႔ိရဲ႕။

ဆရာမေတြက ဒီေလာက္ပဲ ေမတၱာတရား ေခါင္းပါးလုိ႔လား ဆုိေတာ့လဲ မဟုတ္ျပန္ဘူး။ ကုိယ့္စိတ္ထဲမွာ ဆရာမျဖစ္ဘုိ႔ကို ေမြးဖြားလာတယ္လုိ႔ထင္မိတဲ့ ဆရာမ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလဲ ဒီ ၃ ေယာက္ထဲ မွာ မပါျပန္ဘူး။ တခုထူးျခားတာက ဒီ ဆရာမ ၃ ေယာက္လုံး ရယ္စရာ အရမ္းေျပာတတ္တာပါပဲ။ သူတုိ႔ အခ်င္းခ်င္းလဲ အၿမဲ ရယ္ေမာေနတဲ့ ဆရာမေတြ။ သူတပါးကို ရယ္ေမာေစျခင္း တစ္ခုပဲ အသိအမွတ္ျပဳခံရတဲ့ ၿမိဳ႕ျပယဥ္ေက်းမွုေလလား မခြဲျခားတတ္ပါဘူးေလ။ ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ ၃ ေယာက္မွသည္ ၃၀၀ ဆီသုိ႔ ဆုိတဲ့ ရည္႐ြယ္ခ်က္နဲ႔ ကေလးေတြကုိ ဘုိးဘြားရိပ္သာေတြေခၚသြား၊ အဘုိးအဘြားေတြနဲ႔ စကားေျပာခုိင္း၊ မိနစ္တုိင္း ကေလးေတြ ေသဆုံးေနတဲ့ အာဖရိက အေၾကာင္း၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးလုိ႔ ပညာကို ခက္ခက္ခဲခဲ သင္ယူရတဲ့ ကမာၻေက်ာ္ ပုဂၢဳိလ္ေတြ အေၾကာင္း ေျပာျပၿပီး ျပည့္စုံတဲ့ ႏိုင္ငံမွာ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း ေခတ္မီမီ ပညာသင္ၾကားခြင့္ ရတဲ့ ဘ၀ကို ေက်နပ္ဘုိ႔၊ အၿမဲတမ္း Complain တက္ဘုိ႔ပဲ စဥ္းစားမေနၾကဘုိ႔ Slide Show ေတြ၊ video ေတြ မ်ဳိးစုံနဲ႔ အဂၤါေန႔တုိင္း သင္ၾကားေပးၾကတယ္။ ႏုနယ္တဲ့ ႏွလုံးသားေလးေတြ ေခတ္မီစြာ ႐ုိသားေစဘုိ႔၊ ပညာတတ္ဆန္စြာ ယဥ္ေက်းေစဘုိ႔ နဲ႔ လူသားဆန္စြာ သိမ္ေမြ႕ေစဘုိ႔ ဆုိတာ ေခတ္မီ IT နည္းပညာေတြ၊ iPhone ထဲက Applications ေတြထက္ သင္ရခက္တယ္ မဟုတ္လား။

ကိုယ္တုိင္လဲ Certificate ဘယ္ႏွစ္ခုေလာက္႐ွိမလဲစဥ္စားမိတယ္။ "Caught You Doing Right" က ဘယ္ႏွစ္ခု၊ "Caught You Being Kind" ကဘယ္ႏွစ္ခု၊ ေျပာလုိ႔ေျပာတာ မဟုတ္ဘူး။ "Caught You Doing Wrong" ေတြက ပုိမ်ားေနသလုိလုိ။ တခ်ဳိ႕ Wrong ေတြက ကိုယ္တုိင္သိၿပီး သိပ္ေနာက္မက်ခင္ ရပ္တန္႔လိုက္ေပမယ့္ တခ်ဳိ႕က်ေတာ့ Wrong ေနပါတယ္ ဆုိတာႀကီးကို သိသိႀကီးနဲ႔ ေက်နပ္ေနတာမ်ဳိးလဲ ႐ွိတယ္။ ဘ၀မွာ ေက်ေက်နပ္နပ္ႀကီး အမွားခံလုိက္တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြ ႐ွိသလုိ နည္းနည္းေလးမွ အမွားမခံႏိုင္တဲ့ စိတ္ပင္ပန္းခဲ့တဲ့ ေန႔ေတြလဲ႐ွိေနျပန္ေရာ။ အမွားဆုိတာေတြ၊ လူေတြရဲ႕ ပညက္ခ်က္ေတြအားလုံးရဲ႕ အျပင္ဘက္မွာ လိပ္ျပာသန္႔သန္႔ ထြက္ရပ္ေနခ်င္တဲ့ ေဂါက္ေတာက္ေတာက္ေန႔ေတြလဲ ႐ွိတယ္။ "မင္းမွားေတာ့မယ္ဆုိတာ သိလုိ႔ေျပာေနတာကြ" ဆုိတဲ့ေစတနာစကားေတြကို မွားၾကည့္လုိက္ဦးမယ္လုိ႔ တန္ျပန္ခဲ့တဲ့စိတ္႐ုိင္း၀င္တဲ့ ေန႔ေတြလဲ ႐ွိတယ္။ သူတပါးရဲ႕ အမွားနဲ႔ အ႐ွဳံးကို ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး ၀မ္းသာတတ္တဲ့ လူတခ်ဳိ႕ကို ၿပံဳးျပခ်င္တဲ့ ေန႔ေတြလဲ ႐ွိတယ္။ ကုိယ့္အမွားကို သူမ်ားအမွားလုပ္ၿပီး မ်က္ႏွာေျပာင္ေျပာင္ လႊဲခ်တတ္တဲ့ လူတခ်ဳိ႕ကို အာ႐ုံေနာက္တဲ့ေန႔ေတြလဲ႐ွိတယ္။ အမွားကိုသိမွ အမွန္ျပင္လုိ႔ရမွာေပါ့လုိ႔ ေျပာၾကတဲ့ လူေတြကို "အမွားတုိင္းရဲ႕ ဆန္႔က်င္ဘက္လားရာဟာ အမွန္ဆုိတာ ေသခ်ာရဲ႕လား" လုိ႔ျပန္ေမးခ်င္တဲ့ ေန႔ေတြလဲ ႐ွိခဲ့ဘူးတယ္။

ကေလးေတြကုိ လူနဲ႔ တူဘုိ႔ လူႀကီးေတြက ႀကိဳးစား၊ လူႀကီးေတြ လူနဲ႔ တူဘုိ႔ကိုေတာ့ သက္ဆုိင္ရာ ဘာသာေရး သေဘာတရား ေတြက ႀကိဳးစား၊ အစြန္းေရာက္တဲ့ လူလဲေရာက္၊ လမ္းေခ်ာ္တဲ့လူလဲ႐ွိ၊ ဒီၾကားထဲ Certificate ႐ူး ႐ူးသြားတဲ့ လူေတြလဲ ႐ွိတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ကုိယ့္လုပ္ရပ္ကို ယံုၾကည္မွု႐ွိတဲ့ သူအတြက္ ဘယ္သူဘယ္လုိ ေပးေပး တုန္လွုပ္စရာ မလုိပါဘူးေလ။

တကယ္တမ္းေတာ့ သူတပါးေပးတာထက္ ကုိယ့္ကိုကုိယ္ေန႔တုိင္းေပးေနတဲ့ Certificate ေတြက ပိုအေရးႀကီးတာပါ။ ဒီေန႔ ငါေတာ္တယ္၊ ဒီေန႔ ငါေပ်ာ္တယ္။ ဒီေန႔ေလာက္ ညံ့တာမ႐ွိဘူး စသည္ျဖင့္ေပါ့။ ေန႔တုိင္းက ေကာင္းမေနႏိုင္သလုိ၊ ေန႔တုိင္းလဲ မညံ့ႏိုင္ပါဘူးေလ။ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ အဆိပ္ျဖစ္ေစမယ့္ Certificate မ်ဳိးမေပးမိဘုိ႔လဲ အေရးႀကီးပါတယ္။ "Caught You Being An Idiot" ဆိုတာမ်ဳိးေပါ့။ ကိုယ့္ကေတာ့ အသက္ ၃၀ ေက်ာ္မွာ "Certificate of Caught You Doing Stupid" အမ်ိဳးအစားေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္နဲ႔ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ႀကီး ႐ြက္လႊင့္ေနတုန္းပါပဲ။

5 comments:

thae said...

Why you left the blog for a long time? I read from the reader thats why I arrived here today, this also is really a nice post, thoughtful one, thanks.

ရာဇ ဓါတုကလ်ာ said...

ပုိစ့္ေလးက ေစာင့္ရက်ဴိးနပ္ပါေပတယ္။ အစ္ကုိမ်ား စာေရးေတာ့ဘူးလားလုိ႔ စိတ္ပူေနတာ။ စာျပန္ေရးတာ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ပုိစ့္အၿမဲ တင္ႏုိင္ပါေစ။

pandora said...

သံုးသပ္ထားတာကို သေဘာက်ႏွစ္သက္မိပါတယ္။ မ်ားမ်ားေရးပါဦး။ း)

Phyo Evergreen said...

တစ္ပုဒ္ဖတ္လိုက္တိုင္း ကိုယ့္အမွားေတြ လိုတာေလးေတြၿပန္ၿပန္ၿမင္လာလည္..။ ေစာင့္ရက်ိဳးနပ္တယ္..။ ကၽြန္ေတာ္ေတာ့ certificate of being stupid/lame/bla bla ေတြ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ခ်ီးၿမွင့္လိုက္ပါေၾကာင္း.။

Hung Shan said...

oh...i just know how it is there...very good article.